Sở Tư pháp tỉnh Thái Nguyên - Cổng thông tin điện tử hỗ trợ pháp lý cho Doanh nghiệp nhỏ và vừa
Chính sách ưu đãi đầu tư đối với ngành, nghề trọng điểm và dự án đặc biệt theo Luật Đầu tư năm 2025
Luật Đầu tư năm 2025 tiếp tục hoàn thiện cơ chế ưu đãi và hỗ trợ đầu tư theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới. Điều 15 và Điều 17 của Luật đã quy định cụ thể về ngành, nghề ưu đãi đầu tư, địa bàn ưu đãi đầu tư cũng như cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt đối với các dự án có tác động lớn đến phát triển kinh tế - xã hội. Đây được xem là những chính sách quan trọng nhằm thu hút hiệu quả các nguồn lực đầu tư, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Theo Điều 15, ngành, nghề ưu đãi đầu tư là các lĩnh vực được Nhà nước ưu tiên thu hút đầu tư để thực hiện các mục tiêu phát triển chiến lược. Một trong những điểm nổi bật của Luật Đầu tư năm 2025 là tập trung ưu tiên phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, công nghiệp công nghệ số và công nghiệp bán dẫn. Điều này phản ánh rõ định hướng phát triển nền kinh tế tri thức, kinh tế số và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu của Việt Nam trong thời đại cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
Bên cạnh đó, Luật cũng ưu tiên thu hút đầu tư vào các lĩnh vực kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số và các mô hình kinh tế mới. Đây là xu hướng phát triển tất yếu nhằm sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường và hướng tới phát triển bền vững. Việc khuyến khích đầu tư vào năng lượng tái tạo, năng lượng sạch, năng lượng mới không chỉ góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia mà còn thể hiện cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong thực hiện các mục tiêu về tăng trưởng xanh và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Ngoài các lĩnh vực công nghệ và môi trường, Luật Đầu tư năm 2025 còn chú trọng phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp, kinh tế biển, công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp dược, cơ khí trọng điểm cũng như đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng. Đồng thời, các lĩnh vực giáo dục, đào tạo, y tế, thể dục thể thao thành tích cao và văn hóa dân tộc cũng được xác định là ngành, nghề ưu đãi đầu tư. Điều này cho thấy chính sách đầu tư của Nhà nước không chỉ hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế mà còn quan tâm đến phát triển con người, nâng cao chất lượng đời sống xã hội và bảo tồn các giá trị văn hóa dân tộc.
Cùng với ngành, nghề ưu đãi đầu tư, Luật cũng quy định các địa bàn ưu đãi đầu tư gồm địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn và các khu vực có tính chất động lực phát triển như khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu kinh tế, khu thương mại tự do và trung tâm tài chính quốc tế. Chính sách ưu đãi theo địa bàn nhằm thu hút đầu tư vào các khu vực còn khó khăn, thúc đẩy phát triển vùng, giảm chênh lệch giữa các địa phương và khai thác hiệu quả tiềm năng của từng khu vực.
Để bảo đảm tính linh hoạt và phù hợp với thực tiễn, Luật giao Chính phủ ban hành và điều chỉnh Danh mục ngành, nghề ưu đãi đầu tư, Danh mục địa bàn ưu đãi đầu tư cũng như xác định các ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư. Quy định này giúp chính sách đầu tư có thể kịp thời thích ứng với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong từng giai đoạn.
Đặc biệt, Điều 17 của Luật Đầu tư năm 2025 đã bổ sung cơ chế ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt đối với các dự án có tác động lớn đến phát triển kinh tế - xã hội. Đây là một trong những điểm mới quan trọng nhằm tạo bước đột phá trong thu hút các dự án công nghệ cao, dự án chiến lược và dự án quy mô lớn.
Theo đó, đối tượng được hưởng ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt gồm các dự án đầu tư xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm nghiên cứu và phát triển; dự án xây dựng hạ tầng dữ liệu lớn, điện toán đám mây, hạ tầng di động từ 5G trở lên và các hạ tầng số khác trong lĩnh vực công nghệ chiến lược. Ngoài ra, các dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm, nghiên cứu và sản xuất chip bán dẫn, xây dựng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo cũng thuộc diện được áp dụng cơ chế ưu đãi đặc biệt.
Việc ưu tiên mạnh mẽ đối với các dự án công nghệ chiến lược cho thấy quyết tâm của Việt Nam trong việc phát triển ngành công nghiệp công nghệ cao, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực tự chủ về công nghệ. Đây cũng là cơ sở để Việt Nam thu hút các tập đoàn lớn, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt trong các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và công nghệ số.
Ngoài các dự án công nghệ cao, Luật còn cho phép áp dụng ưu đãi đặc biệt đối với các dự án thuộc ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư có quy mô vốn lớn và đáp ứng điều kiện giải ngân theo quy định của Chính phủ. Chính sách này góp phần tạo động lực thu hút các dự án đầu tư quy mô lớn, có khả năng tạo giá trị gia tăng cao và tác động lan tỏa mạnh đối với nền kinh tế.
Mức ưu đãi và thời hạn áp dụng ưu đãi đặc biệt được thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp và pháp luật về đất đai. Đồng thời, các hình thức hỗ trợ đầu tư đặc biệt cũng bao gồm hỗ trợ hạ tầng, nguồn nhân lực, nghiên cứu phát triển, chuyển giao công nghệ, chuyển đổi số và các hình thức hỗ trợ khác theo quy định của pháp luật.
Tuy nhiên, để bảo đảm tính công bằng và hiệu quả của chính sách, Luật cũng quy định rõ các trường hợp không được áp dụng ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt, bao gồm các dự án đã được cấp phép trước khi Luật có hiệu lực hoặc các dự án thuộc lĩnh vực không được hưởng ưu đãi đầu tư theo quy định của pháp luật.
Đáng chú ý, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Nghị định số 96/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư.
Có thể thấy, Điều 15 và Điều 17 Luật Đầu tư năm 2025 đã thể hiện rõ định hướng phát triển của Việt Nam trong giai đoạn mới, đó là ưu tiên thu hút đầu tư vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh và các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao. Các chính sách ưu đãi và hỗ trợ đầu tư không chỉ góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh mà còn tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh, bền vững và nâng cao vị thế của Việt Nam trong nền kinh tế toàn cầu.
Theo Điều 15, ngành, nghề ưu đãi đầu tư là các lĩnh vực được Nhà nước ưu tiên thu hút đầu tư để thực hiện các mục tiêu phát triển chiến lược. Một trong những điểm nổi bật của Luật Đầu tư năm 2025 là tập trung ưu tiên phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, công nghiệp công nghệ số và công nghiệp bán dẫn. Điều này phản ánh rõ định hướng phát triển nền kinh tế tri thức, kinh tế số và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu của Việt Nam trong thời đại cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
Bên cạnh đó, Luật cũng ưu tiên thu hút đầu tư vào các lĩnh vực kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số và các mô hình kinh tế mới. Đây là xu hướng phát triển tất yếu nhằm sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường và hướng tới phát triển bền vững. Việc khuyến khích đầu tư vào năng lượng tái tạo, năng lượng sạch, năng lượng mới không chỉ góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia mà còn thể hiện cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong thực hiện các mục tiêu về tăng trưởng xanh và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Ngoài các lĩnh vực công nghệ và môi trường, Luật Đầu tư năm 2025 còn chú trọng phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp, kinh tế biển, công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp dược, cơ khí trọng điểm cũng như đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng. Đồng thời, các lĩnh vực giáo dục, đào tạo, y tế, thể dục thể thao thành tích cao và văn hóa dân tộc cũng được xác định là ngành, nghề ưu đãi đầu tư. Điều này cho thấy chính sách đầu tư của Nhà nước không chỉ hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế mà còn quan tâm đến phát triển con người, nâng cao chất lượng đời sống xã hội và bảo tồn các giá trị văn hóa dân tộc.
Cùng với ngành, nghề ưu đãi đầu tư, Luật cũng quy định các địa bàn ưu đãi đầu tư gồm địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn và các khu vực có tính chất động lực phát triển như khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu kinh tế, khu thương mại tự do và trung tâm tài chính quốc tế. Chính sách ưu đãi theo địa bàn nhằm thu hút đầu tư vào các khu vực còn khó khăn, thúc đẩy phát triển vùng, giảm chênh lệch giữa các địa phương và khai thác hiệu quả tiềm năng của từng khu vực.
Để bảo đảm tính linh hoạt và phù hợp với thực tiễn, Luật giao Chính phủ ban hành và điều chỉnh Danh mục ngành, nghề ưu đãi đầu tư, Danh mục địa bàn ưu đãi đầu tư cũng như xác định các ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư. Quy định này giúp chính sách đầu tư có thể kịp thời thích ứng với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong từng giai đoạn.
Đặc biệt, Điều 17 của Luật Đầu tư năm 2025 đã bổ sung cơ chế ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt đối với các dự án có tác động lớn đến phát triển kinh tế - xã hội. Đây là một trong những điểm mới quan trọng nhằm tạo bước đột phá trong thu hút các dự án công nghệ cao, dự án chiến lược và dự án quy mô lớn.
Theo đó, đối tượng được hưởng ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt gồm các dự án đầu tư xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm nghiên cứu và phát triển; dự án xây dựng hạ tầng dữ liệu lớn, điện toán đám mây, hạ tầng di động từ 5G trở lên và các hạ tầng số khác trong lĩnh vực công nghệ chiến lược. Ngoài ra, các dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm, nghiên cứu và sản xuất chip bán dẫn, xây dựng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo cũng thuộc diện được áp dụng cơ chế ưu đãi đặc biệt.
Việc ưu tiên mạnh mẽ đối với các dự án công nghệ chiến lược cho thấy quyết tâm của Việt Nam trong việc phát triển ngành công nghiệp công nghệ cao, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực tự chủ về công nghệ. Đây cũng là cơ sở để Việt Nam thu hút các tập đoàn lớn, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt trong các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và công nghệ số.
Ngoài các dự án công nghệ cao, Luật còn cho phép áp dụng ưu đãi đặc biệt đối với các dự án thuộc ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư có quy mô vốn lớn và đáp ứng điều kiện giải ngân theo quy định của Chính phủ. Chính sách này góp phần tạo động lực thu hút các dự án đầu tư quy mô lớn, có khả năng tạo giá trị gia tăng cao và tác động lan tỏa mạnh đối với nền kinh tế.
Mức ưu đãi và thời hạn áp dụng ưu đãi đặc biệt được thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp và pháp luật về đất đai. Đồng thời, các hình thức hỗ trợ đầu tư đặc biệt cũng bao gồm hỗ trợ hạ tầng, nguồn nhân lực, nghiên cứu phát triển, chuyển giao công nghệ, chuyển đổi số và các hình thức hỗ trợ khác theo quy định của pháp luật.
Tuy nhiên, để bảo đảm tính công bằng và hiệu quả của chính sách, Luật cũng quy định rõ các trường hợp không được áp dụng ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt, bao gồm các dự án đã được cấp phép trước khi Luật có hiệu lực hoặc các dự án thuộc lĩnh vực không được hưởng ưu đãi đầu tư theo quy định của pháp luật.
Đáng chú ý, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Nghị định số 96/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư.
Có thể thấy, Điều 15 và Điều 17 Luật Đầu tư năm 2025 đã thể hiện rõ định hướng phát triển của Việt Nam trong giai đoạn mới, đó là ưu tiên thu hút đầu tư vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh và các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao. Các chính sách ưu đãi và hỗ trợ đầu tư không chỉ góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh mà còn tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh, bền vững và nâng cao vị thế của Việt Nam trong nền kinh tế toàn cầu.
Tác giả bài viết: Ban biên tập
Ý kiến bạn đọc
Bạn cần đăng nhập với tư cách là Thành viên chính thức để có thể bình luận
Danh mục
Thăm dò ý kiến