Đất đai là vấn đề có ảnh hưởng quan trọng đến cuộc sống của người dân, đặc biệt là với đồng bào dân tộc thiểu số. Chính vì vậy, tại Luật Đất đai năm 2024, đã quy định rất cụ thể về trách nhiệm và những đảm bảo của Nhà nước đối với người sử dụng đất, góp phần bảo đảm để các hộ gia đình đồng bào dân tộc thiểu số, nhất là các hộ gặp nhiều khó khăn có đất sản xuất, đất ở. Trên tinh thần đó, để cụ thể hóa quy định của Luật Đất đai năm 2024, tỉnh Thái Nguyên đã ban hành Nghị quyết quy định về đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống trên địa bàn tỉnh.
Tại nghị quyết đã xác định rõ các Đối tượng áp dụng cụ thể như sau:
a) Đồng bào dân tộc thiểu số chưa có đất sinh hoạt cộng đồng;
b) Cá nhân là người dân tộc thiểu số thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền) không có đất ở, không có đất nông nghiệp hoặc thiếu đất ở,
thiếu đất nông nghiệp so với hạn mức;
c) Cá nhân là người dân tộc thiểu số thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền) đã được Nhà nước giao đất, cho thuê đất nhưng nay không còn
đất ở, không còn đất nông nghiệp hoặc thiếu đất ở, thiếu đất nông nghiệp so với hạn mức;
d) Cá nhân là người dân tộc thiểu số thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền) được Nhà nước cho thuê đất phi nông nghiệp không phải đất ở
để sản xuất, kinh doanh;
đ) Các cơ quan thực hiện chức năng quản lý nhà nước về đất đai; Ủy ban nhân dân cấp xã và các đối tượng khác có liên quan đến việc quản lý, sử dụng đất đai.
Đồng thời, để đảm bảo việc thực hiện chính sách được đồng bộ, hiệu quả, tránh gây lãng phí, thất thoát nguồn tài nguyên đất, Nghị quyết đã quy định rõ 08 nguyên tắc thực hiện chính sách:
Một là, Việc xác định vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, cá nhân
là người dân tộc thiểu số thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo và danh mục địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo quyết định của cơ quan
có thẩm quyền.
Hai là, Việc thực hiện chính sách đất đai đối với cộng đồng và cá nhân là người dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo, cận nghèo được căn cứ vào điều kiện quỹ đất hiện có của địa phương; đảm bảo phù hợp với quy hoạch sử dụng đất cấp huyện, kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện đã được phê duyệt trước ngày 01 tháng 7 năm 2025 hoặc chỉ tiêu sử dụng đất trong phương án phân bổ và khoanh vùng đất đai của quy hoạch tỉnh được phân bổ đến đơn vị hành chính cấp xã sau sắp xếp hoặc quy hoạch được lập theo quy định của pháp luật về
quy hoạch đô thị và nông thôn, để thực hiện việc giao đất, cho thuê đất,
cho phép chuyển mục đích sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai.
Ba là, Cá nhân thụ hưởng chính sách về đất đai phải có xác nhận thông tin
nơi thường trú trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư do cơ quan có thẩm quyền xác nhận tại đơn vị hành chính cấp xã nơi có đất được giao đất, cho thuê đất,
chuyển mục đích sử dụng đất. Không áp dụng đối với cá nhân đã được thực hiện chính sách về đất đai từ các chương trình, chính sách trước đây nhưng đến nay đã chuyển quyền sử dụng đất.
Bốn là, Ưu tiên cá nhân là người dân tộc thiểu số thuộc diện hộ nghèo,
cận nghèo là người có công với cách mạng, thân nhân người có công với cách mạng.
Năm là, Cá nhân thiếu đất ở là trường hợp đã có đất ở nhưng diện tích nhỏ hơn diện tích tối thiểu sau tách thửa đất ở do Ủy ban nhân dân tỉnh quy định.
Sáu là, Đảm bảo công khai, minh bạch, đúng đối tượng, có sự tham gia, giám sát của người dân trong quá trình họp bình xét đối tượng và triển khai nội dung
hỗ trợ, cá nhân được hỗ trợ phải sử dụng đất theo quy định của pháp luật.
Bảy là, Việc miễn, giảm tiền sử dụng đất phải bảo đảm theo đúng quy định của pháp luật.
Tám là, Các đối tượng được hỗ trợ đất theo Nghị quyết này khi thực hiện
thừa kế, tặng cho, chuyển nhượng, thế chấp quyền sử dụng đất phải bảo đảm theo đúng quy định tại Điều 48 Luật Đất đai số 31/2024/QH15.
Việc quy định rõ đối tượng và nguyên tắc thực hiện chính sách hỗ trợ sẽ góp phần bảo đảm tính công khai, minh bạch, công bằng trong quá trình thực hiện chính sách, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai và sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai phục vụ mục tiêu phát triển bền vững của tỉnh.
Nghị quyết được ban hành đã cụ thể hóa quy định của Luật Đất đai năm 2024, là cơ chế bảo đảm đất sinh hoạt cộng đồng cho đồng bào dân tộc thiểu số phù hợp với phong tục, tập quán, tín ngưỡng, bản sắc văn hóa, điều kiện thực tế của từng địa phương và giải quyết tình trạng thiểu đất sản xuất, đất ở cho cá nhân là người dân tộc thiểu số thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Từ đó, từng bước hỗ trợ người dân phát triển kinh tế, góp phần xóa đói, giảm nghèo, ổn định tình hình, phát triển kinh tế, chính trị tại địa phương./.