Tình trạng phạm tội liên quan đến “tội phạm đường phố”[1]; đáng chú ý, các đối tượng đều trong lứa tuổi thanh, thiếu niên (từ 14 đến 20 tuổi, đa số là nam giới), thường tụ tập thành các nhóm đông người (từ 05 đến 10 người, có nhóm trên 20 người; các đối tượng thường hoạt động vào buổi tối, ban đêm, nhất là vào những ngày cuối tuần, ngày nghỉ lễ), điều khiển xe mô tô với tốc độ cao, lạng lách, đánh võng, mang theo vũ khí, hung khí nguy hiểm, sẵn sàng “giải quyết mâu thuẫn bột phát”, gây rối trật tự công cộng... Bên cạnh đó, một số đối tượng khác tập trung cổ vũ, kích động, quay video và đăng tải trên các nền tảng mạng xã hội như zalo, facebook, tiktok... gần đây đã tác động xấu đến tình hình an ninh, trật tự, gây bức xúc dư luận xã hội.
Theo đánh giá, nguyên nhân của tình trạng trên chủ yếu là do một bộ phận thanh, thiếu niên thiếu tu dưỡng đạo đức, lối sống, thích thể hiện, bị dụ dỗ, kích động, lôi kéo tham gia phạm tội, vi phạm pháp luật; nhiều gia đình chưa quan tâm đúng mức trong việc quản lý, giáo dục con em mình (một số đối tượng có hoàn cảnh gia đình éo le, cha mẹ ly hôn, lao động xa nhà hoặc cha mẹ thường xuyên xảy ra mâu thuẫn...) dẫn đến thiếu hụt về mặt tình cảm, tâm lý phát triển lệch lạc. Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và chính quyền cơ sở trong quản lý, giáo dục học sinh, sinh viên có lúc, có nơi chưa thường xuyên, còn mang tính hình thức, chưa chú trọng giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, ứng xử và giáo dục pháp luật cùng với tác động tiêu cực của mạng xã hội, các trò chơi điện tử, phim ảnh bạo lực, không lành mạnh gây ảnh hưởng đến tâm, sinh lý của thanh, thiếu niên, ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách, đạo đức...
Nhằm tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, trách nhiệm của cộng đồng, gia đình và nhà trường trong giáo dục đạo đức, lối sống cho thanh, thiếu niên và nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, đấu tranh tội phạm nói chung, với “tội phạm đường phố”, tội phạm trong lứa tuổi thanh, thiếu niên nói riêng, kéo giảm tội phạm bền vững và triệt tiêu triệt để các nguyên nhân, điều kiện phát sinh “tội phạm đường phố”, tội phạm trong lứa tuổi thanh, thiếu niên, ngày 04/8/2026, Tỉnh ủy Thái Nguyên đã ban hành văn bản số 1777.CV/TU yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, tổ chức, địa phương theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn lãnh đạo, chỉ đạo tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm túc các chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước về công tác đấu tranh, phòng, chống tội phạm và tệ nạn xã hội; xác định công tác phòng, chống tội phạm nói chung, công tác phòng, chống “tội phạm đường phố”, tội phạm trong lứa tuổi thanh, thiếu niên nói riêng là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, được thực hiện thường xuyên, gắn liền với mục tiêu xây dựng thế hệ trẻ phát triển toàn diện, có lý tưởng sống cao đẹp, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững của địa phương.
Đặc biệt, chỉ đạo Đảng ủy Công an tỉnh một số nhiệm vụ sau:
Một là, tiếp tục triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các chỉ đạo của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an và của tỉnh về công tác phòng, chống tội phạm và tệ nạn xã hội; tiếp tục triển khai thực hiện kế hoạch phòng ngừa, đấu tranh “tội phạm đường phố”, tội phạm trong lứa tuổi thanh, thiếu niên trên địa bàn tỉnh; triển khai quyết liệt các giải pháp kiềm chế, kéo giảm 10% tội phạm về trật tự xã hội. Duy trì và tăng cường các lực lượng tuần tra trên các tuyến, địa bàn trọng điểm vào các khung giờ cao điểm (đêm khuya, rạng sáng). Kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi tụ tập mang theo hung khí, lạng lách, đánh võng, đua xe trái phép, cướp, cướp giật tài sản. Tăng cường công tác phối hợp, đấu tranh, ngăn chặn hoạt động của thanh, thiếu niên trên không gian mạng (các hội nhóm kín trên Facebook, Zalo, TikTok) để thách đố, hẹn địa điểm… thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật, tội phạm; ngăn chặn các nội dung kích động bạo lực, phim ảnh độc hại, các webgame, hội nhóm tiêu cực ảnh hưởng đến tâm lý giới trẻ.
Hai là, tiếp tục tổ chức rà soát, đưa vào diện quản lý đối với thanh, thiếu niên có dấu hiệu vi phạm pháp luật, có nguy cơ cao bị lôi kéo tham gia các hành vi vi phạm pháp luật, phạm tội; chủ động nắm, phân tích, dự báo, đánh giá tình hình “tội phạm đường phố”, tội phạm trong lứa tuổi thanh, thiếu niên để kịp thời tham mưu Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh các phương án, kế hoạch phòng ngừa, đấu tranh hiệu quả, triệt để đối với loại tội phạm này.
Ba là, nâng cao chất lượng công tác tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo tội phạm, công tác điều tra các vụ án liên quan đến “tội phạm đường phố”, tội phạm thanh, thiếu niên bảo đảm kịp thời, nghiêm minh, triệt để nhưng đồng thời gắn kết với tính giáo dục, nhân văn, tạo cơ hội để thanh, thiếu niên sửa sai, tái hòa nhập cộng đồng; trong đó quan tâm công tác trợ giúp pháp lý, thủ tục tố tụng hình sự thân thiện, phù hợp đối với người dưới 18 tuổi phạm tội.
Cùng với đó, Thường trực Tỉnh ủy chỉ đạo Đảng ủy UBND tỉnh lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh tăng cường công tác quản lý, giáo dục đạo đức, lối sống, kiến thức, ý thức chấp hành pháp luật, kỹ năng sống, văn hóa ứng xử lành mạnh trong học sinh, sinh viên. Thường xuyên đưa nội dung giáo dục về phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội, an toàn giao thông lồng ghép trong chương trình giáo dục, phù hợp với các cấp học, trình độ đào tạo nhằm nâng cao nhận thức trong học sinh, sinh viên. Đồng thời chỉ đạo xây dựng và thực hiện có hiệu quả cơ chế phối hợp trong quản lý giáo dục học sinh, sinh viên giữa nhà trường, gia đình và chính quyền địa phương. Trong đó, tiếp tục thực hiện hiệu quả Chương trình phối hợp số 103/CTrPH-CAT-SGDĐT-ĐHTN, ngày 05/3/2026 giữa Công an tỉnh, Sở Giáo dục và Đào tạo, Đại học Thái Nguyên về thực hiện Quy chế phối hợp số 01/QCPH-BCA-BGDĐT, ngày 10/01/2026 giữa Bộ Công an, Bộ Giáo dục và Đạo tạo. Phối hợp với các đơn vị có liên quan thực hiện tốt công tác phòng, chống bạo lực học đường, bảo vệ an ninh, trật tự bên trong và ngoài nhà trường, kịp thời nắm bắt thông tin, phát hiện sớm mâu thuẫn để có biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn hành vi bạo lực học đường và các hành vi vi phạm pháp luật, tội phạm trong học sinh, sinh viên. Duy trì cơ chế phối hợp chặt chẽ, thường xuyên và hiệu quả giữa gia đình, nhà trường và chính quyền cơ sở trong việc quản lý, giáo dục, giám sát học sinh, sinh viên; làm tốt công tác tư vấn tâm lý học đường, kịp thời tiếp nhận thông tin, tư vấn các vấn đề tâm lý, hành vi, mâu thuẫn cá nhân, nguy cơ vi phạm pháp luật trong học sinh, sinh viên.
Đối với các doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn tỉnh, cùng với việc thực hiện mục tiêu sản xuất, kinh doanh góp phần tăng trưởng kinh tế xã hội thì việc tạo ra việc làm, thu hút lao động trẻ vào làm việc và định hướng nghề nghiệp cho thanh thiếu niên cũng sẽ là một yếu tố quan trọng góp phần kiềm chế sự gia tăng “tội phạm đường phố” và tội phạm trong thanh, thiếu niên; đóng góp không nhỏ trong thực hiện chỉ đạo của Tỉnh ủy nhằm đạt mục tiêu đảm bảo trật tự an ninh trên địa bàn./.
Tác giả bài viết: Lê Thị Minh Hiếu
Ý kiến bạn đọc