Ngày 01/4/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 110/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường về trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì và trách nhiệm xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu. Nghị định được ban hành để tiếp tục cụ thể hóa các quy định của Luật Bảo vệ môi trường 2020 về cơ chế trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhập khẩu (EPR). Nghị định được đánh giá là bước hoàn thiện quan trọng trong chính sách quản lý chất thải, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp đối với môi trường.
Một trong những điểm nổi bật của Nghị định là quy định rõ hơn trách nhiệm tái chế đối với các nhóm sản phẩm, bao bì có tác động lớn đến môi trường như: bao bì nhựa, thiết bị điện – điện tử, pin, ắc quy, săm lốp và phương tiện giao thông. Theo đó, các nhà sản xuất, nhập khẩu phải thực hiện tái chế theo tỷ lệ và quy cách bắt buộc hoặc đóng góp tài chính để hỗ trợ hoạt động tái chế theo quy định.
Nghị định cũng làm rõ cơ chế quản lý, sử dụng nguồn đóng góp tài chính hỗ trợ tái chế, bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch và đúng mục đích. Đây được xem là cơ sở quan trọng để tăng cường nguồn lực cho hoạt động thu gom, phân loại, tái chế chất thải và hỗ trợ phát triển ngành công nghiệp tái chế trong nước. Một điểm mới đáng chú ý khác là khuyến khích doanh nghiệp áp dụng thiết kế thân thiện môi trường, giảm sử dụng vật liệu khó tái chế và tăng tỷ lệ nguyên liệu tái chế trong sản phẩm. Điều này góp phần thúc đẩy chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng xanh và bền vững.
Bên cạnh đó, Nghị định yêu cầu tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý dữ liệu tái chế; nâng cao trách nhiệm giám sát của cơ quan quản lý nhà nước và sự tham gia của cộng đồng trong phân loại, thu gom chất thải tại nguồn.
Trong việc triển khai Nghị định số 110/2026/NĐ-CP, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh giữ vai trò trung tâm trong tổ chức thực hiện chính sách tại địa phương, bảo đảm cơ chế trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhập khẩu (EPR) được triển khai đồng bộ, hiệu quả và phù hợp thực tiễn.
Theo đó, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm chỉ đạo các sở, ngành và chính quyền cơ sở tổ chức tuyên truyền, phổ biến quy định của Luật Bảo vệ môi trường 2020 và Nghị định 110/2026/NĐ-CP đến doanh nghiệp, tổ chức và người dân; nâng cao nhận thức về phân loại chất thải tại nguồn, thu gom và tái chế sản phẩm, bao bì sau sử dụng.
Bên cạnh đó, UBND cấp tỉnh chỉ đạo tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát việc chấp hành trách nhiệm tái chế của các tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu; kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm theo quy định. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chất thải và hoạt động tái chế cũng là nhiệm vụ cần được địa phương quan tâm triển khai.
Ngoài ra, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm phối hợp với các bộ, ngành Trung ương trong quản lý, sử dụng hiệu quả các nguồn lực hỗ trợ từ cơ chế EPR; chỉ đạo các Quỹ Bảo vệ môi trường địa phương tham gia hỗ trợ các hoạt động thu gom, tái chế, giảm thiểu ô nhiễm môi trường.
Đối với các tỉnh hiện có tốc độ đô thị hóa và công nghiệp hóa cao như Thái Nguyên, việc thực hiện hiệu quả Nghị định 110/2026/NĐ-CP không chỉ góp phần giảm áp lực môi trường mà còn tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn, hướng tới mô hình tăng trưởng xanh và bền vững trong giai đoạn mới./.