Sở Tư pháp tỉnh Thái Nguyên - Cổng thông tin điện tử hỗ trợ pháp lý cho Doanh nghiệp nhỏ và vừa
Nghị định số 168/2026/NĐ-CP – chăm lo tốt hơn cho người cao tuổi.
Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ nhanh. Trong bối cảnh đó, việc xây dựng và hoàn thiện các chính sách chăm sóc, phát huy vai trò người cao tuổi không chỉ là yêu cầu cấp thiết về an sinh xã hội mà còn là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm thực hiện hiệu quả Chiến lược Dân số Việt Nam trong giai đoạn mới.
Ngày 15/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 168/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số. Trong đó, nhiều quy định mới liên quan đến chăm sóc người cao tuổi tại nhà và tại cộng đồng đã được cụ thể hóa, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người cao tuổi, phát huy trách nhiệm của gia đình, cộng đồng và toàn xã hội trong công tác chăm sóc người cao tuổi.
Đẩy mạnh chăm sóc người cao tuổi tại gia đình
Nghị định quy định rõ nội dung chăm sóc người cao tuổi tại nhà, tập trung vào ba nhóm hoạt động chính gồm: cung cấp kiến thức, kỹ năng chăm sóc sức khỏe, phòng bệnh và phát hiện sớm một số bệnh thường gặp; hỗ trợ nâng cao sức khỏe thể chất, tinh thần, duy trì kết nối xã hội; hỗ trợ người cao tuổi trong các hoạt động sinh hoạt hằng ngày.
Đây là những nội dung thiết thực, phù hợp với nhu cầu thực tế của người cao tuổi hiện nay, nhất là đối với những người có sức khỏe yếu, khả năng tự chăm sóc bản thân hạn chế hoặc sinh sống đơn thân.
Để thực hiện nhiệm vụ chăm sóc tại nhà, Nghị định xác định lực lượng tham gia gồm người thân trong gia đình, người giúp việc gia đình và các cá nhân được trạm y tế cấp xã phân công hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi cô đơn, người cao tuổi có nhu cầu chăm sóc đặc biệt tại nơi cư trú. Việc huy động sự tham gia của gia đình và cộng đồng thể hiện rõ quan điểm lấy người dân làm trung tâm, lấy gia đình làm nền tảng trong công tác chăm sóc người cao tuổi.
Hình thành các mô hình chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng
Một trong những điểm mới nổi bật của Nghị định là quy định cụ thể các hình thức chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng.
Theo đó, mô hình câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng được xác định là tổ chức do Hội Người cao tuổi hoặc các tổ chức khác thành lập theo quy định của pháp luật. Đây sẽ là môi trường để người cao tuổi được giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm, tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao và các hoạt động xã hội phù hợp với sức khỏe, sở thích và nhu cầu của bản thân.
Nghị định cũng quy định mô hình điểm chăm sóc người cao tuổi ban ngày tại cộng đồng. Đây là mô hình đặc thù thuộc trạm y tế cấp xã, hoạt động theo hình thức “sáng đi, tối về”, nhằm hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi ngay tại địa phương. Các điểm chăm sóc được bố trí tại những địa điểm sẵn có như trạm y tế, nhà văn hóa hoặc các địa điểm phù hợp khác, bảo đảm thuận lợi cho việc tiếp cận dịch vụ của người cao tuổi.
Thông qua các mô hình này, người cao tuổi không chỉ được hỗ trợ nâng cao sức khỏe mà còn có thêm cơ hội giao lưu, tham gia các hoạt động cộng đồng, giảm nguy cơ cô đơn, trầm cảm và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Tăng cường các hoạt động nâng cao sức khỏe và phát huy vai trò người cao tuổi
Đối với câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng, Nghị định quy định nhiều hoạt động thiết thực như hướng dẫn kiến thức chăm sóc sức khỏe, phòng bệnh; tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, dưỡng sinh; đồng thời tạo điều kiện để người cao tuổi phát huy kinh nghiệm, kiến thức và vai trò của mình trong gia đình và xã hội.
Tại các điểm chăm sóc ban ngày, người cao tuổi được hướng dẫn các kỹ năng tự chăm sóc sức khỏe, tham gia các hoạt động luyện tập nâng cao thể lực và được hỗ trợ trong sinh hoạt hằng ngày khi cần thiết. Các nội dung này góp phần thực hiện mục tiêu chăm sóc toàn diện cả về thể chất, tinh thần và đời sống xã hội cho người cao tuổi.
Phát huy vai trò của đội ngũ tình nguyện viên và nhân viên cơ sở
Nghị định dành sự quan tâm đặc biệt đến lực lượng tham gia chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng. Theo đó, đội ngũ tình nguyện viên chăm sóc người cao tuổi sẽ được trạm y tế cấp xã hướng dẫn, tập huấn các kỹ năng cần thiết để hỗ trợ người cao tuổi trong sinh hoạt hằng ngày.
Bên cạnh đó, nhân viên y tế tuyến cơ sở, cộng tác viên dân số, nhân viên y tế thôn bản và nhân viên công tác xã hội cũng được huy động tham gia công tác chăm sóc người cao tuổi theo chế độ kiêm nhiệm và được tập huấn chuyên môn theo hướng dẫn của Bộ Y tế. Quy định này góp phần xây dựng mạng lưới chăm sóc người cao tuổi rộng khắp, tận dụng hiệu quả nguồn nhân lực sẵn có tại cơ sở.
Huy động nguồn lực xã hội chăm sóc người cao tuổi
Để bảo đảm nguồn lực thực hiện, Nghị định quy định kinh phí hoạt động của các điểm chăm sóc người cao tuổi ban ngày tại cộng đồng được bảo đảm từ ngân sách địa phương và các nguồn kinh phí hợp pháp khác. Đồng thời, Nhà nước khuyến khích các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, doanh nghiệp, gia đình và cá nhân tham gia hỗ trợ, tài trợ các hoạt động chăm sóc người cao tuổi tại nhà và tại cộng đồng.
Đây là giải pháp quan trọng nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội trong chăm sóc người cao tuổi, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của quá trình già hóa dân số.
Có thể thấy, Nghị định số 168/2026/NĐ-CP đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng để triển khai đồng bộ các chính sách chăm sóc người cao tuổi theo hướng toàn diện, bền vững và gần dân hơn. Việc chú trọng chăm sóc người cao tuổi tại gia đình và cộng đồng không chỉ góp phần nâng cao sức khỏe, đời sống vật chất, tinh thần của người cao tuổi mà còn thể hiện truyền thống tốt đẹp “kính lão, trọng thọ” của dân tộc Việt Nam.
Trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra ngày càng rõ nét, việc thực hiện hiệu quả các chính sách chăm sóc người cao tuổi theo Nghị định số 168/2026/NĐ-CP sẽ góp phần bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao chất lượng dân số và xây dựng cộng đồng phát triển hài hòa, nhân văn và bền vững./.
Ngày 15/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 168/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số. Trong đó, nhiều quy định mới liên quan đến chăm sóc người cao tuổi tại nhà và tại cộng đồng đã được cụ thể hóa, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người cao tuổi, phát huy trách nhiệm của gia đình, cộng đồng và toàn xã hội trong công tác chăm sóc người cao tuổi.
Đẩy mạnh chăm sóc người cao tuổi tại gia đình
Nghị định quy định rõ nội dung chăm sóc người cao tuổi tại nhà, tập trung vào ba nhóm hoạt động chính gồm: cung cấp kiến thức, kỹ năng chăm sóc sức khỏe, phòng bệnh và phát hiện sớm một số bệnh thường gặp; hỗ trợ nâng cao sức khỏe thể chất, tinh thần, duy trì kết nối xã hội; hỗ trợ người cao tuổi trong các hoạt động sinh hoạt hằng ngày.
Đây là những nội dung thiết thực, phù hợp với nhu cầu thực tế của người cao tuổi hiện nay, nhất là đối với những người có sức khỏe yếu, khả năng tự chăm sóc bản thân hạn chế hoặc sinh sống đơn thân.
Để thực hiện nhiệm vụ chăm sóc tại nhà, Nghị định xác định lực lượng tham gia gồm người thân trong gia đình, người giúp việc gia đình và các cá nhân được trạm y tế cấp xã phân công hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi cô đơn, người cao tuổi có nhu cầu chăm sóc đặc biệt tại nơi cư trú. Việc huy động sự tham gia của gia đình và cộng đồng thể hiện rõ quan điểm lấy người dân làm trung tâm, lấy gia đình làm nền tảng trong công tác chăm sóc người cao tuổi.
Hình thành các mô hình chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng
Một trong những điểm mới nổi bật của Nghị định là quy định cụ thể các hình thức chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng.
Theo đó, mô hình câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng được xác định là tổ chức do Hội Người cao tuổi hoặc các tổ chức khác thành lập theo quy định của pháp luật. Đây sẽ là môi trường để người cao tuổi được giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm, tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao và các hoạt động xã hội phù hợp với sức khỏe, sở thích và nhu cầu của bản thân.
Nghị định cũng quy định mô hình điểm chăm sóc người cao tuổi ban ngày tại cộng đồng. Đây là mô hình đặc thù thuộc trạm y tế cấp xã, hoạt động theo hình thức “sáng đi, tối về”, nhằm hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi ngay tại địa phương. Các điểm chăm sóc được bố trí tại những địa điểm sẵn có như trạm y tế, nhà văn hóa hoặc các địa điểm phù hợp khác, bảo đảm thuận lợi cho việc tiếp cận dịch vụ của người cao tuổi.
Thông qua các mô hình này, người cao tuổi không chỉ được hỗ trợ nâng cao sức khỏe mà còn có thêm cơ hội giao lưu, tham gia các hoạt động cộng đồng, giảm nguy cơ cô đơn, trầm cảm và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Tăng cường các hoạt động nâng cao sức khỏe và phát huy vai trò người cao tuổi
Đối với câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng, Nghị định quy định nhiều hoạt động thiết thực như hướng dẫn kiến thức chăm sóc sức khỏe, phòng bệnh; tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, dưỡng sinh; đồng thời tạo điều kiện để người cao tuổi phát huy kinh nghiệm, kiến thức và vai trò của mình trong gia đình và xã hội.
Tại các điểm chăm sóc ban ngày, người cao tuổi được hướng dẫn các kỹ năng tự chăm sóc sức khỏe, tham gia các hoạt động luyện tập nâng cao thể lực và được hỗ trợ trong sinh hoạt hằng ngày khi cần thiết. Các nội dung này góp phần thực hiện mục tiêu chăm sóc toàn diện cả về thể chất, tinh thần và đời sống xã hội cho người cao tuổi.
Phát huy vai trò của đội ngũ tình nguyện viên và nhân viên cơ sở
Nghị định dành sự quan tâm đặc biệt đến lực lượng tham gia chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng. Theo đó, đội ngũ tình nguyện viên chăm sóc người cao tuổi sẽ được trạm y tế cấp xã hướng dẫn, tập huấn các kỹ năng cần thiết để hỗ trợ người cao tuổi trong sinh hoạt hằng ngày.
Bên cạnh đó, nhân viên y tế tuyến cơ sở, cộng tác viên dân số, nhân viên y tế thôn bản và nhân viên công tác xã hội cũng được huy động tham gia công tác chăm sóc người cao tuổi theo chế độ kiêm nhiệm và được tập huấn chuyên môn theo hướng dẫn của Bộ Y tế. Quy định này góp phần xây dựng mạng lưới chăm sóc người cao tuổi rộng khắp, tận dụng hiệu quả nguồn nhân lực sẵn có tại cơ sở.
Huy động nguồn lực xã hội chăm sóc người cao tuổi
Để bảo đảm nguồn lực thực hiện, Nghị định quy định kinh phí hoạt động của các điểm chăm sóc người cao tuổi ban ngày tại cộng đồng được bảo đảm từ ngân sách địa phương và các nguồn kinh phí hợp pháp khác. Đồng thời, Nhà nước khuyến khích các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, doanh nghiệp, gia đình và cá nhân tham gia hỗ trợ, tài trợ các hoạt động chăm sóc người cao tuổi tại nhà và tại cộng đồng.
Đây là giải pháp quan trọng nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội trong chăm sóc người cao tuổi, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của quá trình già hóa dân số.
Có thể thấy, Nghị định số 168/2026/NĐ-CP đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng để triển khai đồng bộ các chính sách chăm sóc người cao tuổi theo hướng toàn diện, bền vững và gần dân hơn. Việc chú trọng chăm sóc người cao tuổi tại gia đình và cộng đồng không chỉ góp phần nâng cao sức khỏe, đời sống vật chất, tinh thần của người cao tuổi mà còn thể hiện truyền thống tốt đẹp “kính lão, trọng thọ” của dân tộc Việt Nam.
Trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra ngày càng rõ nét, việc thực hiện hiệu quả các chính sách chăm sóc người cao tuổi theo Nghị định số 168/2026/NĐ-CP sẽ góp phần bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao chất lượng dân số và xây dựng cộng đồng phát triển hài hòa, nhân văn và bền vững./.
Tác giả bài viết: Ban Biên tập
Ý kiến bạn đọc
Bạn cần đăng nhập với tư cách là Thành viên chính thức để có thể bình luận
Danh mục
Thăm dò ý kiến