Truyền thông chính sách: Bài 2 – Chính sách tín dụng cho người nghiện sau cai nghiện ma túy
- Thứ ba - 14/10/2025 06:19
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Bộ Công an đang xin ý kiến về việc xây dựng Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người sau cai nghiện ma túy.Chính sách được xây dựng trên cơ sở Nghị quyết số 93/NQ-CP ngày 16/4/2025 của Chính phủ ban hành Kế hoạch thực hiện Kết luận số 132-KL/TW ngày 18/3/2025 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 36-CT/TW ngày 16/8/2019 của Bộ Chính trị về tăng cường, nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy. Mục tiêu của chính sách nhằm tạo điều kiện để người sau cai nghiện ma túy và cơ sở sản xuất kinh doanh có sử dụng lao động là người sau cai nghiện ma túy được tiếp cận được nguồn vốn tín dụng để tạo việc làm, học nghề, sản xuất, kinh doanh, qua đó góp phần giảm tỷ lệ tái nghiện góp phần giảm cầu bền vững trong phòng, chống ma túy.
Theo báo cáo của Bộ Công an, tính đến ngày 15/9/2025, số người nghiện tại các cơ sở cai nghiện trên cả nước là hơn 49.900 người; số người nghiện tham gia cai nghiện tại gia đình và cộng đồng là 4.939 người; số người nghiện điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế là 37.277 người và 31.184 người bị quản lý sau cai nghiện ma túy. Người bị quản lý sau cai nghiện ma túy là những đối tượng đặc thù, nhiều người đang có cách nhìn khác, kỳ thị, xa lánh khiến những người sau cai luôn mặc cảm, tự ti với bản thân….. Quá trình hòa nhập cộng đồng, do trình độ nhận thức của không ít người sau cai nghiện còn hạn chế, các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh vẫn còn tâm lý e ngại khi tiếp nhận nhóm đối tượng này vào làm việc nên tình trạng thất nghiệp, tái nghiện còn tỷ lệ cao. Mặt khác, việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng để người sau cai nghiện ma túy được đào tạo nghề ngắn hạn, sản xuất kinh doanh, tạo việc làm…. đang gặp rất nhiều khó khăn do nhiều nguyên nhân khác nhau nên việc hòa nhập cộng đồng đối với nhóm người này hiệu quả chưa cao. Do đó người bị quản lý sau cai nghiện rất cần có sự quan tâm, chung tay giúp đỡ của Nhà nước, các tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng xã hội.
Xuất phát từ thực tiễn đó, chính sách được định hướng như sau:
Hai đối tượng được vay vốn – đảm bảo tính minh bạch, rõ ràng
Chính sách hướng tới 2 nhóm đối tượng với những phân tích đảm bảo sự phù hợp với Bộ Luật dân sự, Luật Việc làm:
(1) Người sau cai nghiện ma túy từ đủ 15 tuổi trở lên;
(2) Cơ sở sản xuất kinh doanh (bao gồm doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, tổ hợp tác, hộ kinh doanh) có sử dụng lao động là người sau cai nghiện ma túy.
Nới lỏng tạo thuận lợi nhưng vẫn phải đảm bảo tính chặt chẽ về điều kiện vay vốn
- 03 điều kiện đối với người sau cai nghiện ma túy:
(1) Có nhu cầu vay vốn để đào tạo nghề ngắn hạn theo quy định của pháp luật (sau đây gọi chung là đào tạo nghề ngắn hạn); sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm;
(2) Có tên trong danh sách người sau cai nghiện ma túy có thời gian kể từ ngày ban hành quyết định quản lý sau cai nghiện ma túy tại nơi cư trú đến thời điểm vay vốn không quá 10 năm, do Công an cấp xã lập và được Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận.
(3) Trường hợp người sau cai nghiện ma túy vay vốn để đào tạo nghề ngắn hạn phải thuộc trường hợp không còn dư nợ chương trình tín dụng khác có cùng mục đích đào tạo nghề ngắn hạn.
- 04 điều kiện đối với đối tượng là cơ sở sản xuất kinh doanh (bao gồm doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, tổ hợp tác, hộ kinh doanh) có sử dụng lao động là người sau cai nghiện ma túy:
(1) Được thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật;
(2) Có sử dụng lao động là người sau cai nghiện ma túy và có hợp đồng lao động được ký kết theo quy định của pháp luật về lao động. Trường hợp lao động là người sau cai nghiện ma túy là thành viên cùng hộ gia đình với chủ hộ kinh doanh hoặc là thành viên hộ kinh doanh thì không phải ký kết hợp đồng lao động.
(3) Có phương án vay vốn để sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm.
(4) Trường hợp cơ sở sản xuất kinh doanh có cùng đối tượng, mục đích vay vốn đã vay chương trình này thì không được vay vốn chương trình tín dụng khác tại NHCSXH.
Áp dụng cơ chế linh hoạt trong phương thức cho vay
Người sau cai nghiện ma túy thực hiện cho vay thông qua hộ gia đình hoặc Ngân hàng chính sách xã hội thực hiện cho vay theo phương thức ủy thác cho các tổ chức chính trị - xã hội.
Cơ sở sản xuất kinh doanh thực hiện phương thức vay trực tiếp qua Ngân hàng chính sách xã hội nơi cho vay.
Hướng tới sự hợp lý về mức vốn cho vay
- Đối với vay vốn để đào tạo nghề ngắn hạn: Mức cho vay tối đa bằng mức cho vay của chương trình tín dụng học sinh, sinh viên sau khi loại trừ các khoản hỗ trợ đào tạo nghề nghiệp (nếu có) theo xác nhận của cơ sở đào tạo (tối đa 4.000.000 đồng/tháng/người sau cai nghiện ma túy).
- Đối với vay vốn để sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm:
+ Người sau cai nghiện ma túy: Mức cho vay tối đa là 200.000.000 đồng/người sau cai nghiện ma túy.
+ Cơ sở sản xuất kinh doanh: Mức vốn cho vay tối đa là 02 tỷ đồng/cơ sở sản xuất kinh doanh và không quá 200 triệu đồng/người lao động tại cơ sở sản xuất kinh doanh.
Đảm bảo tính phù hợp trong thời hạn cho vay
Chính sách quy định thời hạn cho vay theo từng mục đích vay như vay vốn để đào tạo nghề ngắn hạn (thời gian tối thiểu 03 tháng, tối đa 12 tháng); vay vốn để sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm: thời hạn cho vay tối đa 60 tháng, theo thỏa thuận giữa Ngân hàng và khách hàng trên cơ sở nguồn vốn, chu kỳ sản xuất, kinh doanh, khả năng trả nợ của khách hàng vay vốn.
Đề cao tinh thần hỗ trợ trong lãi suất cho vay
Lãi suất cho vay tại dự thảo Quyết định được quy định như sau:
- Lãi suất cho vay đối với người lao động và cơ sở sản xuất kinh doanh để sản xuất kinh doanh, tạo việc làm bằng lãi suất cho vay đối với hộ nghèo quy định theo từng thời kỳ.
- Lãi suất nợ quá hạn bằng 130% lãi suất cho vay.
Bộ Công an khảo sát, đến hết tháng 5/2025, cả nước có 30.033 người bị quản lý sau cai nghiện ma túy, trung bình mỗi năm có từ 28.000 người đến 30.000 người hoàn thành các chương trình cai nghiện ma túy trở về địa phương; trong đó, phần lớn người sau cai nghiện ma túy không có công ăn việc làm ổn định, rất cần vay vốn để đào tạo nghề, sản xuất kinh doanh, tạo việc làm ổn định cuộc sống.
Người sau cai nghiện ma túy (chủ yếu có học vấn từ tiểu học đến trung học phổ thông) phù hợp nhất với hình thức đào tạo sơ cấp nghề (thời gian đào tạo từ 03 tháng đến dưới 12 tháng) và đào tạo nghề dưới 3 tháng theo Luật Giáo dục nghề nghiệp 2014. Đây là con đường giúp họ nhanh chóng có kỹ năng lao động, sớm tìm được việc làm, ổn định cuộc sống và tái hòa nhập cộng đồng. Do đó, chính sách được xây dựng kỳ vọng sẽ mang lại luồng gió mới cho người sau cai nghiện ma túy – nhóm đối tượng cần có sự hỗ trợ của xã hội để có cơ hội vực dậy sau vấp ngã./.
Xuất phát từ thực tiễn đó, chính sách được định hướng như sau:
Hai đối tượng được vay vốn – đảm bảo tính minh bạch, rõ ràng
Chính sách hướng tới 2 nhóm đối tượng với những phân tích đảm bảo sự phù hợp với Bộ Luật dân sự, Luật Việc làm:
(1) Người sau cai nghiện ma túy từ đủ 15 tuổi trở lên;
(2) Cơ sở sản xuất kinh doanh (bao gồm doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, tổ hợp tác, hộ kinh doanh) có sử dụng lao động là người sau cai nghiện ma túy.
Nới lỏng tạo thuận lợi nhưng vẫn phải đảm bảo tính chặt chẽ về điều kiện vay vốn
- 03 điều kiện đối với người sau cai nghiện ma túy:
(1) Có nhu cầu vay vốn để đào tạo nghề ngắn hạn theo quy định của pháp luật (sau đây gọi chung là đào tạo nghề ngắn hạn); sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm;
(2) Có tên trong danh sách người sau cai nghiện ma túy có thời gian kể từ ngày ban hành quyết định quản lý sau cai nghiện ma túy tại nơi cư trú đến thời điểm vay vốn không quá 10 năm, do Công an cấp xã lập và được Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận.
(3) Trường hợp người sau cai nghiện ma túy vay vốn để đào tạo nghề ngắn hạn phải thuộc trường hợp không còn dư nợ chương trình tín dụng khác có cùng mục đích đào tạo nghề ngắn hạn.
- 04 điều kiện đối với đối tượng là cơ sở sản xuất kinh doanh (bao gồm doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, tổ hợp tác, hộ kinh doanh) có sử dụng lao động là người sau cai nghiện ma túy:
(1) Được thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật;
(2) Có sử dụng lao động là người sau cai nghiện ma túy và có hợp đồng lao động được ký kết theo quy định của pháp luật về lao động. Trường hợp lao động là người sau cai nghiện ma túy là thành viên cùng hộ gia đình với chủ hộ kinh doanh hoặc là thành viên hộ kinh doanh thì không phải ký kết hợp đồng lao động.
(3) Có phương án vay vốn để sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm.
(4) Trường hợp cơ sở sản xuất kinh doanh có cùng đối tượng, mục đích vay vốn đã vay chương trình này thì không được vay vốn chương trình tín dụng khác tại NHCSXH.
Áp dụng cơ chế linh hoạt trong phương thức cho vay
Người sau cai nghiện ma túy thực hiện cho vay thông qua hộ gia đình hoặc Ngân hàng chính sách xã hội thực hiện cho vay theo phương thức ủy thác cho các tổ chức chính trị - xã hội.
Cơ sở sản xuất kinh doanh thực hiện phương thức vay trực tiếp qua Ngân hàng chính sách xã hội nơi cho vay.
Hướng tới sự hợp lý về mức vốn cho vay
- Đối với vay vốn để đào tạo nghề ngắn hạn: Mức cho vay tối đa bằng mức cho vay của chương trình tín dụng học sinh, sinh viên sau khi loại trừ các khoản hỗ trợ đào tạo nghề nghiệp (nếu có) theo xác nhận của cơ sở đào tạo (tối đa 4.000.000 đồng/tháng/người sau cai nghiện ma túy).
- Đối với vay vốn để sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm:
+ Người sau cai nghiện ma túy: Mức cho vay tối đa là 200.000.000 đồng/người sau cai nghiện ma túy.
+ Cơ sở sản xuất kinh doanh: Mức vốn cho vay tối đa là 02 tỷ đồng/cơ sở sản xuất kinh doanh và không quá 200 triệu đồng/người lao động tại cơ sở sản xuất kinh doanh.
Đảm bảo tính phù hợp trong thời hạn cho vay
Chính sách quy định thời hạn cho vay theo từng mục đích vay như vay vốn để đào tạo nghề ngắn hạn (thời gian tối thiểu 03 tháng, tối đa 12 tháng); vay vốn để sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm: thời hạn cho vay tối đa 60 tháng, theo thỏa thuận giữa Ngân hàng và khách hàng trên cơ sở nguồn vốn, chu kỳ sản xuất, kinh doanh, khả năng trả nợ của khách hàng vay vốn.
Đề cao tinh thần hỗ trợ trong lãi suất cho vay
Lãi suất cho vay tại dự thảo Quyết định được quy định như sau:
- Lãi suất cho vay đối với người lao động và cơ sở sản xuất kinh doanh để sản xuất kinh doanh, tạo việc làm bằng lãi suất cho vay đối với hộ nghèo quy định theo từng thời kỳ.
- Lãi suất nợ quá hạn bằng 130% lãi suất cho vay.
Bộ Công an khảo sát, đến hết tháng 5/2025, cả nước có 30.033 người bị quản lý sau cai nghiện ma túy, trung bình mỗi năm có từ 28.000 người đến 30.000 người hoàn thành các chương trình cai nghiện ma túy trở về địa phương; trong đó, phần lớn người sau cai nghiện ma túy không có công ăn việc làm ổn định, rất cần vay vốn để đào tạo nghề, sản xuất kinh doanh, tạo việc làm ổn định cuộc sống.
Người sau cai nghiện ma túy (chủ yếu có học vấn từ tiểu học đến trung học phổ thông) phù hợp nhất với hình thức đào tạo sơ cấp nghề (thời gian đào tạo từ 03 tháng đến dưới 12 tháng) và đào tạo nghề dưới 3 tháng theo Luật Giáo dục nghề nghiệp 2014. Đây là con đường giúp họ nhanh chóng có kỹ năng lao động, sớm tìm được việc làm, ổn định cuộc sống và tái hòa nhập cộng đồng. Do đó, chính sách được xây dựng kỳ vọng sẽ mang lại luồng gió mới cho người sau cai nghiện ma túy – nhóm đối tượng cần có sự hỗ trợ của xã hội để có cơ hội vực dậy sau vấp ngã./.