Quy định đầu mối xử lý tranh chấp đầu tư quốc tế
- Thứ năm - 10/09/2026 04:39
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Nghị định số 323/2026/NĐ-CP ngày 17/8/2026 của Chính phủ quy định cơ chế phối hợp giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế, trong đó xác lập quy trình tiếp nhận, xử lý văn bản thể hiện ý định khởi kiện hoặc thông báo trọng tài và trách nhiệm của các cơ quan liên quan.
Theo quy định, khi nhận được văn bản thể hiện ý định khởi kiện hoặc thông báo trọng tài, nếu là Cơ quan chủ trì, cơ quan nhận được văn bản phải chủ động thực hiện trách nhiệm xử lý vụ việc và thông báo bằng văn bản cho Cơ quan đại diện pháp lý trong thời hạn 05 ngày làm việc.
Nếu không phải là Cơ quan chủ trì, cơ quan nhận văn bản phải chuyển toàn bộ tài liệu đã nhận đến Cơ quan chủ trì hoặc Cơ quan đại diện pháp lý trong trường hợp chưa xác định được Cơ quan chủ trì, cũng trong thời hạn 05 ngày làm việc.
Đối với Cơ quan đại diện pháp lý, nếu xác định được Cơ quan chủ trì thì phải chuyển văn bản và toàn bộ tài liệu đến cơ quan này trong thời hạn 07 ngày làm việc. Trường hợp chưa xác định được Cơ quan chủ trì, Cơ quan đại diện pháp lý báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.
Nghị định cũng đưa ra các tiêu chí cụ thể để xác định Cơ quan chủ trì khi biện pháp bị đe dọa kiện hoặc bị kiện liên quan đến từ hai cơ quan trở lên. Theo thứ tự ưu tiên, đó là cơ quan trực tiếp có hoặc đề xuất biện pháp liên quan nhiều nhất đến nội dung khởi kiện; cơ quan đã chủ trì đàm phán, ký hoặc thay mặt Nhà nước, Chính phủ Việt Nam ký hợp đồng, thỏa thuận với Nguyên đơn; và cơ quan có đội ngũ nhân sự có chuyên môn phù hợp nhất.
Trường hợp biện pháp bị đe dọa kiện hoặc bị kiện thuộc cơ quan tiến hành tố tụng, việc xác định Cơ quan chủ trì được căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn liên quan nhiều nhất đến biện pháp bị kiện và năng lực chuyên môn của đội ngũ nhân sự.
Việc xác định rõ đầu mối ngay từ khi xuất hiện nguy cơ khởi kiện góp phần hạn chế tình trạng chậm trễ, đùn đẩy trách nhiệm hoặc thiếu thống nhất trong xử lý vụ việc. Đồng thời, cơ chế này tạo điều kiện để Việt Nam chủ động chuẩn bị hồ sơ, đánh giá rủi ro và xây dựng phương án xử lý ngay từ giai đoạn đầu của tranh chấp.
Nghị định nhấn mạnh Cơ quan chủ trì phải chủ động, kịp thời xử lý văn bản thể hiện ý định khởi kiện, thông báo trọng tài nhằm bảo đảm việc giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế thống nhất, hiệu quả, bảo vệ quyền và lợi ích của Việt Nam và hạn chế phát sinh những vấn đề phức tạp, bất lợi trong vụ việc.
Theo quy định, khi nhận được văn bản thể hiện ý định khởi kiện hoặc thông báo trọng tài, nếu là Cơ quan chủ trì, cơ quan nhận được văn bản phải chủ động thực hiện trách nhiệm xử lý vụ việc và thông báo bằng văn bản cho Cơ quan đại diện pháp lý trong thời hạn 05 ngày làm việc.
Nếu không phải là Cơ quan chủ trì, cơ quan nhận văn bản phải chuyển toàn bộ tài liệu đã nhận đến Cơ quan chủ trì hoặc Cơ quan đại diện pháp lý trong trường hợp chưa xác định được Cơ quan chủ trì, cũng trong thời hạn 05 ngày làm việc.
Đối với Cơ quan đại diện pháp lý, nếu xác định được Cơ quan chủ trì thì phải chuyển văn bản và toàn bộ tài liệu đến cơ quan này trong thời hạn 07 ngày làm việc. Trường hợp chưa xác định được Cơ quan chủ trì, Cơ quan đại diện pháp lý báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.
Nghị định cũng đưa ra các tiêu chí cụ thể để xác định Cơ quan chủ trì khi biện pháp bị đe dọa kiện hoặc bị kiện liên quan đến từ hai cơ quan trở lên. Theo thứ tự ưu tiên, đó là cơ quan trực tiếp có hoặc đề xuất biện pháp liên quan nhiều nhất đến nội dung khởi kiện; cơ quan đã chủ trì đàm phán, ký hoặc thay mặt Nhà nước, Chính phủ Việt Nam ký hợp đồng, thỏa thuận với Nguyên đơn; và cơ quan có đội ngũ nhân sự có chuyên môn phù hợp nhất.
Trường hợp biện pháp bị đe dọa kiện hoặc bị kiện thuộc cơ quan tiến hành tố tụng, việc xác định Cơ quan chủ trì được căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn liên quan nhiều nhất đến biện pháp bị kiện và năng lực chuyên môn của đội ngũ nhân sự.
Việc xác định rõ đầu mối ngay từ khi xuất hiện nguy cơ khởi kiện góp phần hạn chế tình trạng chậm trễ, đùn đẩy trách nhiệm hoặc thiếu thống nhất trong xử lý vụ việc. Đồng thời, cơ chế này tạo điều kiện để Việt Nam chủ động chuẩn bị hồ sơ, đánh giá rủi ro và xây dựng phương án xử lý ngay từ giai đoạn đầu của tranh chấp.
Nghị định nhấn mạnh Cơ quan chủ trì phải chủ động, kịp thời xử lý văn bản thể hiện ý định khởi kiện, thông báo trọng tài nhằm bảo đảm việc giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế thống nhất, hiệu quả, bảo vệ quyền và lợi ích của Việt Nam và hạn chế phát sinh những vấn đề phức tạp, bất lợi trong vụ việc.