Nguyên tắc bỏ phiếu trong bầu cử Đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân
- Thứ ba - 10/03/2026 08:00
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Nhằm đảm bảo quyền bầu cử của công dân được thực hiện đúng đắn, công bằng và dân chủ, Luật Bầu cử Đại biểu Quốc hội và Đại biểu Hội đồng nhân dân 2015 đã quy định rõ ràng nguyên tắc bỏ phiếu trong bầu cử như sau:
Một là, Mỗi cử tri có quyền bỏ một phiếu bầu đại biểu Quốc hội và bỏ một phiếu bầu đại biểu Hội đồng nhân dân tương ứng với mỗi cấp Hội đồng nhân dân.
Như vậy, mỗi công dân, không phân biệt địa vị xã hội, nghề nghiệp, giới tính hay điều kiện kinh tế, đều có giá trị lá phiếu như nhau. Không ai có nhiều quyền hơn người khác trong việc quyết định người đại diện cho mình. Đây chính là nền tảng của chế độ dân chủ: một người – một phiếu – một giá trị ngang nhau.
Hai là, Cử tri phải tự mình, đi bầu cử, không được nhờ người khác bầu cử thay, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều này[1]; khi bầu cử phải xuất trình thẻ cử tri.
Mỗi lá phiếu không chỉ là quyền lợi mà còn là nghĩa vụ thiêng liêng. Việc yêu cầu xuất trình thẻ cử tri khi bỏ phiếu nhằm bảo đảm tính chính xác, minh bạch và ngăn chặn các hành vi gian lận trong bầu cử.
Ba là, Cử tri không thể tự viết được phiếu bầu thì nhờ người khác viết hộ, nhưng phải tự mình bỏ phiếu; người viết hộ phải bảo đảm bí mật phiếu bầu của cử tri. Trường hợp cử tri vì khuyết tật không tự bỏ phiếu được thì nhờ người khác bỏ phiếu vào hòm phiếu.
Quy định này thể hiện tính nhân văn sâu sắc khi dự liệu những trường hợp đặc biệt. Đối với cử tri không thể tự viết phiếu, có thể nhờ người khác viết hộ nhưng phải tự mình bỏ phiếu; người viết hộ phải giữ bí mật nội dung bầu cử.
Bốn là, Trong trường hợp cử tri ốm đau, già yếu, khuyết tật không thể đến phòng bỏ phiếu được thì Tổ bầu cử mang hòm phiếu phụ và phiếu bầu đến chỗ ở, chỗ điều trị của cử tri để cử tri nhận phiếu bầu và thực hiện việc bầu cử. Đối với cử tri là người đang bị tạm giam, người đang chấp hành biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc mà trại tạm giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc không tổ chức khu vực bỏ phiếu riêng hoặc cử tri là người đang bị tạm giữ tại nhà tạm giữ thì Tổ bầu cử mang hòm phiếu phụ và phiếu bầu đến trại tạm giam, nhà tạm giữ, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc để cử tri nhận phiếu bầu và thực hiện việc bầu cử.
Điều này cho thấy dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, các quyền cơ bản của công dân vẫn được tôn trọng và bảo đảm thực hiện.
Năm là, Khi cử tri viết phiếu bầu, không ai được xem, kể cả thành viên Tổ bầu cử.
Việc quy định như vậy sẽ đảm bảo giữ bí mật của mỗi phiếu bầu, đồng thời đảm bảo tính dân chủ, giúp cử tri tự do thể hiện chính kiến mà không bị áp lực, chi phối hay đe dọa.
Sáu là, Nếu viết hỏng, cử tri có quyền đổi phiếu bầu khác.
Bảy là, Khi cử tri bỏ phiếu xong, Tổ bầu cử có trách nhiệm đóng dấu “Đã bỏ phiếu” vào thẻ cử tri.
Việc đóng dấu “Đã bỏ phiếu” vào thẻ cử tri nhằm xác nhận việc thực hiện quyền và ngăn ngừa tình trạng bỏ phiếu nhiều lần.
Tám là, Mọi người phải tuân theo nội quy phòng bỏ phiếu.
Như vậy, các nguyên tắc được đặt ra sẽ góp phần vào thành công của Ngày Bầu cử. Các nguyên tắc bỏ phiếu được quy định chặt chẽ nhưng đầy tính nhân văn, vừa bảo đảm sự bình đẳng, trực tiếp, bí mật và trung thực trong bầu cử, vừa bảo vệ tối đa quyền tham gia của mọi công dân. Đây chính là nền tảng để cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, công bằng và thực sự phản ánh ý chí, nguyện vọng của Nhân dân./.
Một là, Mỗi cử tri có quyền bỏ một phiếu bầu đại biểu Quốc hội và bỏ một phiếu bầu đại biểu Hội đồng nhân dân tương ứng với mỗi cấp Hội đồng nhân dân.
Như vậy, mỗi công dân, không phân biệt địa vị xã hội, nghề nghiệp, giới tính hay điều kiện kinh tế, đều có giá trị lá phiếu như nhau. Không ai có nhiều quyền hơn người khác trong việc quyết định người đại diện cho mình. Đây chính là nền tảng của chế độ dân chủ: một người – một phiếu – một giá trị ngang nhau.
Hai là, Cử tri phải tự mình, đi bầu cử, không được nhờ người khác bầu cử thay, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều này[1]; khi bầu cử phải xuất trình thẻ cử tri.
Mỗi lá phiếu không chỉ là quyền lợi mà còn là nghĩa vụ thiêng liêng. Việc yêu cầu xuất trình thẻ cử tri khi bỏ phiếu nhằm bảo đảm tính chính xác, minh bạch và ngăn chặn các hành vi gian lận trong bầu cử.
Ba là, Cử tri không thể tự viết được phiếu bầu thì nhờ người khác viết hộ, nhưng phải tự mình bỏ phiếu; người viết hộ phải bảo đảm bí mật phiếu bầu của cử tri. Trường hợp cử tri vì khuyết tật không tự bỏ phiếu được thì nhờ người khác bỏ phiếu vào hòm phiếu.
Quy định này thể hiện tính nhân văn sâu sắc khi dự liệu những trường hợp đặc biệt. Đối với cử tri không thể tự viết phiếu, có thể nhờ người khác viết hộ nhưng phải tự mình bỏ phiếu; người viết hộ phải giữ bí mật nội dung bầu cử.
Bốn là, Trong trường hợp cử tri ốm đau, già yếu, khuyết tật không thể đến phòng bỏ phiếu được thì Tổ bầu cử mang hòm phiếu phụ và phiếu bầu đến chỗ ở, chỗ điều trị của cử tri để cử tri nhận phiếu bầu và thực hiện việc bầu cử. Đối với cử tri là người đang bị tạm giam, người đang chấp hành biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc mà trại tạm giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc không tổ chức khu vực bỏ phiếu riêng hoặc cử tri là người đang bị tạm giữ tại nhà tạm giữ thì Tổ bầu cử mang hòm phiếu phụ và phiếu bầu đến trại tạm giam, nhà tạm giữ, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc để cử tri nhận phiếu bầu và thực hiện việc bầu cử.
Điều này cho thấy dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, các quyền cơ bản của công dân vẫn được tôn trọng và bảo đảm thực hiện.
Năm là, Khi cử tri viết phiếu bầu, không ai được xem, kể cả thành viên Tổ bầu cử.
Việc quy định như vậy sẽ đảm bảo giữ bí mật của mỗi phiếu bầu, đồng thời đảm bảo tính dân chủ, giúp cử tri tự do thể hiện chính kiến mà không bị áp lực, chi phối hay đe dọa.
Sáu là, Nếu viết hỏng, cử tri có quyền đổi phiếu bầu khác.
Bảy là, Khi cử tri bỏ phiếu xong, Tổ bầu cử có trách nhiệm đóng dấu “Đã bỏ phiếu” vào thẻ cử tri.
Việc đóng dấu “Đã bỏ phiếu” vào thẻ cử tri nhằm xác nhận việc thực hiện quyền và ngăn ngừa tình trạng bỏ phiếu nhiều lần.
Tám là, Mọi người phải tuân theo nội quy phòng bỏ phiếu.
Như vậy, các nguyên tắc được đặt ra sẽ góp phần vào thành công của Ngày Bầu cử. Các nguyên tắc bỏ phiếu được quy định chặt chẽ nhưng đầy tính nhân văn, vừa bảo đảm sự bình đẳng, trực tiếp, bí mật và trung thực trong bầu cử, vừa bảo vệ tối đa quyền tham gia của mọi công dân. Đây chính là nền tảng để cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, công bằng và thực sự phản ánh ý chí, nguyện vọng của Nhân dân./.
[1] Điều 69 Luật Bầu cử Đại biểu Quốc hội và HĐND năm 2015.