Tăng cường thu hút đầu tư thông qua chính sách ưu đãi và hỗ trợ đầu tư
- Thứ năm - 23/07/2026 22:10
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, việc xây dựng cơ chế ưu đãi và hỗ trợ đầu tư phù hợp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm thu hút nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội. Điều 14 Luật Đầu tư năm 2025 đã quy định cụ thể về các chính sách ưu đãi và hỗ trợ đầu tư, thể hiện rõ chủ trương của Nhà nước trong việc tạo môi trường đầu tư thuận lợi, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và thúc đẩy phát triển bền vững.
Theo quy định của Luật, các đối tượng được hưởng ưu đãi đầu tư gồm nhiều nhóm dự án quan trọng. Trước hết là các dự án thuộc ngành, nghề ưu đãi đầu tư và dự án thực hiện tại địa bàn ưu đãi đầu tư theo quy định của pháp luật. Đây là những lĩnh vực, địa bàn cần khuyến khích phát triển nhằm thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm, nâng cao đời sống nhân dân và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền. Bên cạnh đó, Nhà nước cũng dành ưu đãi cho các dự án có quy mô vốn lớn, sử dụng nhiều lao động hoặc các dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội trong từng giai đoạn. Quy định này cho thấy định hướng ưu tiên thu hút các dự án có khả năng tạo động lực tăng trưởng, lan tỏa công nghệ và đóng góp lớn cho nền kinh tế.
Luật Đầu tư năm 2025 quy định nhiều hình thức ưu đãi đầu tư đa dạng và thiết thực. Trong đó, ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp là một trong những chính sách quan trọng nhất, bao gồm áp dụng mức thuế suất thấp hơn thông thường, miễn thuế, giảm thuế hoặc áp dụng các ưu đãi khác theo quy định của pháp luật về thuế. Chính sách này góp phần giảm chi phí đầu tư, nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh và tăng khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.
Ngoài ra, Nhà nước còn thực hiện miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định, nguyên liệu, vật tư, linh kiện phục vụ sản xuất theo quy định pháp luật. Đây là chính sách có ý nghĩa thiết thực đối với các doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất, nhất là các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến, chế tạo. Cùng với đó là các chính sách miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế sử dụng đất nhằm hỗ trợ doanh nghiệp giảm gánh nặng chi phí ban đầu, tạo điều kiện thuận lợi để triển khai dự án đầu tư.
Một điểm đáng chú ý của Điều 14 là quy định về các hình thức hỗ trợ đầu tư. Nếu ưu đãi đầu tư chủ yếu mang tính chất giảm nghĩa vụ tài chính thì hỗ trợ đầu tư lại hướng tới việc tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở hạ tầng, nguồn lực và môi trường sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp. Nhà nước hỗ trợ phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội trong và ngoài hàng rào dự án; hỗ trợ đào tạo và phát triển nguồn nhân lực; hỗ trợ tín dụng; hỗ trợ tiếp cận mặt bằng sản xuất kinh doanh; hỗ trợ khoa học công nghệ, nghiên cứu phát triển và chuyển giao công nghệ.
Đặc biệt, Luật đã bổ sung nhiều chính sách hỗ trợ phù hợp với xu thế phát triển mới như hỗ trợ chuyển đổi xanh, giảm phát thải, thích ứng biến đổi khí hậu và chuyển đổi số. Đây là những nội dung thể hiện rõ định hướng phát triển bền vững của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Việc khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, áp dụng mô hình sản xuất xanh, tiết kiệm năng lượng và chuyển đổi số không chỉ góp phần nâng cao năng suất lao động mà còn giúp doanh nghiệp thích ứng tốt hơn với yêu cầu của thị trường quốc tế và các cam kết về môi trường, khí hậu.
Luật cũng giao Chính phủ căn cứ định hướng phát triển kinh tế - xã hội và khả năng cân đối ngân sách để quy định chi tiết các hình thức hỗ trợ đầu tư đối với doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, giáo dục, y tế, phổ biến pháp luật và các lĩnh vực phục vụ quốc phòng, an ninh. Điều này cho thấy Nhà nước tập trung ưu tiên phát triển các lĩnh vực có vai trò quan trọng đối với sự phát triển bền vững và an sinh xã hội.
Bên cạnh các chính sách ưu đãi và hỗ trợ, Điều 14 cũng quy định rõ các nguyên tắc áp dụng ưu đãi đầu tư nhằm bảo đảm công khai, minh bạch và hiệu quả. Theo đó, ưu đãi đầu tư được áp dụng đối với cả dự án đầu tư mới và dự án đầu tư mở rộng. Điều này tạo động lực để doanh nghiệp tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất, đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh. Mức ưu đãi cụ thể sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế, kế toán và đất đai nhằm bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật.
Tuy nhiên, không phải mọi dự án đầu tư đều được hưởng ưu đãi. Luật quy định một số trường hợp không áp dụng ưu đãi đầu tư theo địa bàn, như dự án khai thác khoáng sản; dự án sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, trừ một số trường hợp đặc biệt; hoặc dự án xây dựng nhà ở thương mại. Quy định này nhằm bảo đảm việc ưu đãi đầu tư được thực hiện đúng mục tiêu, tránh dàn trải và tập trung nguồn lực cho các lĩnh vực cần khuyến khích phát triển.
Một nguyên tắc quan trọng khác là ưu đãi đầu tư chỉ được áp dụng có thời hạn và gắn với kết quả thực hiện dự án của nhà đầu tư. Nhà đầu tư phải đáp ứng đầy đủ điều kiện hưởng ưu đãi trong suốt thời gian được áp dụng ưu đãi. Điều này góp phần nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp, hạn chế tình trạng lợi dụng chính sách ưu đãi nhưng không triển khai hoặc triển khai không hiệu quả dự án đầu tư.
Đồng thời, Luật cũng quy định nếu dự án đáp ứng nhiều điều kiện hưởng ưu đãi khác nhau thì nhà đầu tư được áp dụng mức ưu đãi cao nhất. Đây là chính sách khuyến khích mạnh mẽ đối với các dự án có ý nghĩa lớn đối với phát triển kinh tế - xã hội, nhất là các dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, thân thiện môi trường hoặc có đóng góp quan trọng cho tăng trưởng kinh tế.
Có thể thấy, Điều 14 Luật Đầu tư năm 2025 đã xây dựng hệ thống chính sách ưu đãi và hỗ trợ đầu tư tương đối toàn diện, đồng bộ và phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Những quy định này không chỉ góp phần thu hút hiệu quả nguồn vốn đầu tư trong và ngoài nước mà còn tạo động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế xanh, kinh tế số và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Việc triển khai hiệu quả các chính sách ưu đãi và hỗ trợ đầu tư sẽ góp phần quan trọng vào mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong thời gian tới.
Theo quy định của Luật, các đối tượng được hưởng ưu đãi đầu tư gồm nhiều nhóm dự án quan trọng. Trước hết là các dự án thuộc ngành, nghề ưu đãi đầu tư và dự án thực hiện tại địa bàn ưu đãi đầu tư theo quy định của pháp luật. Đây là những lĩnh vực, địa bàn cần khuyến khích phát triển nhằm thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm, nâng cao đời sống nhân dân và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền. Bên cạnh đó, Nhà nước cũng dành ưu đãi cho các dự án có quy mô vốn lớn, sử dụng nhiều lao động hoặc các dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội trong từng giai đoạn. Quy định này cho thấy định hướng ưu tiên thu hút các dự án có khả năng tạo động lực tăng trưởng, lan tỏa công nghệ và đóng góp lớn cho nền kinh tế.
Luật Đầu tư năm 2025 quy định nhiều hình thức ưu đãi đầu tư đa dạng và thiết thực. Trong đó, ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp là một trong những chính sách quan trọng nhất, bao gồm áp dụng mức thuế suất thấp hơn thông thường, miễn thuế, giảm thuế hoặc áp dụng các ưu đãi khác theo quy định của pháp luật về thuế. Chính sách này góp phần giảm chi phí đầu tư, nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh và tăng khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.
Ngoài ra, Nhà nước còn thực hiện miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định, nguyên liệu, vật tư, linh kiện phục vụ sản xuất theo quy định pháp luật. Đây là chính sách có ý nghĩa thiết thực đối với các doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất, nhất là các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến, chế tạo. Cùng với đó là các chính sách miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế sử dụng đất nhằm hỗ trợ doanh nghiệp giảm gánh nặng chi phí ban đầu, tạo điều kiện thuận lợi để triển khai dự án đầu tư.
Một điểm đáng chú ý của Điều 14 là quy định về các hình thức hỗ trợ đầu tư. Nếu ưu đãi đầu tư chủ yếu mang tính chất giảm nghĩa vụ tài chính thì hỗ trợ đầu tư lại hướng tới việc tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở hạ tầng, nguồn lực và môi trường sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp. Nhà nước hỗ trợ phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội trong và ngoài hàng rào dự án; hỗ trợ đào tạo và phát triển nguồn nhân lực; hỗ trợ tín dụng; hỗ trợ tiếp cận mặt bằng sản xuất kinh doanh; hỗ trợ khoa học công nghệ, nghiên cứu phát triển và chuyển giao công nghệ.
Đặc biệt, Luật đã bổ sung nhiều chính sách hỗ trợ phù hợp với xu thế phát triển mới như hỗ trợ chuyển đổi xanh, giảm phát thải, thích ứng biến đổi khí hậu và chuyển đổi số. Đây là những nội dung thể hiện rõ định hướng phát triển bền vững của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Việc khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, áp dụng mô hình sản xuất xanh, tiết kiệm năng lượng và chuyển đổi số không chỉ góp phần nâng cao năng suất lao động mà còn giúp doanh nghiệp thích ứng tốt hơn với yêu cầu của thị trường quốc tế và các cam kết về môi trường, khí hậu.
Luật cũng giao Chính phủ căn cứ định hướng phát triển kinh tế - xã hội và khả năng cân đối ngân sách để quy định chi tiết các hình thức hỗ trợ đầu tư đối với doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, giáo dục, y tế, phổ biến pháp luật và các lĩnh vực phục vụ quốc phòng, an ninh. Điều này cho thấy Nhà nước tập trung ưu tiên phát triển các lĩnh vực có vai trò quan trọng đối với sự phát triển bền vững và an sinh xã hội.
Bên cạnh các chính sách ưu đãi và hỗ trợ, Điều 14 cũng quy định rõ các nguyên tắc áp dụng ưu đãi đầu tư nhằm bảo đảm công khai, minh bạch và hiệu quả. Theo đó, ưu đãi đầu tư được áp dụng đối với cả dự án đầu tư mới và dự án đầu tư mở rộng. Điều này tạo động lực để doanh nghiệp tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất, đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh. Mức ưu đãi cụ thể sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế, kế toán và đất đai nhằm bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật.
Tuy nhiên, không phải mọi dự án đầu tư đều được hưởng ưu đãi. Luật quy định một số trường hợp không áp dụng ưu đãi đầu tư theo địa bàn, như dự án khai thác khoáng sản; dự án sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, trừ một số trường hợp đặc biệt; hoặc dự án xây dựng nhà ở thương mại. Quy định này nhằm bảo đảm việc ưu đãi đầu tư được thực hiện đúng mục tiêu, tránh dàn trải và tập trung nguồn lực cho các lĩnh vực cần khuyến khích phát triển.
Một nguyên tắc quan trọng khác là ưu đãi đầu tư chỉ được áp dụng có thời hạn và gắn với kết quả thực hiện dự án của nhà đầu tư. Nhà đầu tư phải đáp ứng đầy đủ điều kiện hưởng ưu đãi trong suốt thời gian được áp dụng ưu đãi. Điều này góp phần nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp, hạn chế tình trạng lợi dụng chính sách ưu đãi nhưng không triển khai hoặc triển khai không hiệu quả dự án đầu tư.
Đồng thời, Luật cũng quy định nếu dự án đáp ứng nhiều điều kiện hưởng ưu đãi khác nhau thì nhà đầu tư được áp dụng mức ưu đãi cao nhất. Đây là chính sách khuyến khích mạnh mẽ đối với các dự án có ý nghĩa lớn đối với phát triển kinh tế - xã hội, nhất là các dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, thân thiện môi trường hoặc có đóng góp quan trọng cho tăng trưởng kinh tế.
Có thể thấy, Điều 14 Luật Đầu tư năm 2025 đã xây dựng hệ thống chính sách ưu đãi và hỗ trợ đầu tư tương đối toàn diện, đồng bộ và phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Những quy định này không chỉ góp phần thu hút hiệu quả nguồn vốn đầu tư trong và ngoài nước mà còn tạo động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế xanh, kinh tế số và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Việc triển khai hiệu quả các chính sách ưu đãi và hỗ trợ đầu tư sẽ góp phần quan trọng vào mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong thời gian tới.